Uitleg voor iedereen

Bij een zoektocht met ChatGPT en soortgelijke programma’s (Bing met ChatGPT en Bard) presenteert de computer zich als een gezellige babbelaar. Feiten en feitjes worden niet zomaar op het scherm geslingerd, maar ingebed in een prettig gesprek.
– Weet je hoe het zit?
– Natuurlijk! Ik zal het je uitleggen.
En ook als de kunstmatige intelligentie er geen chocola van kan maken, blijft het gezellig.
Joop van Dommelen hield voor de senioreninloop van november een demonstructie van zijn ervaringen. Wie het wil (na)lezen kan op de site van HCC-Amsterdam zijn presentatie vinden. Kijk op https://amsterdam.hcc.nl/, log in en ga naar de download-afdeling.
Joop laat al een reeks interessante voorbeelden zien in zijn bestand „Voorbeeldvragen voor ChatGPT, Bing en Bard”.
Hier een computer-voorbeeld – met chatGPT – voor iedereen en voor een jeugdig publiek. Ik heb het onherstelbaar ingekort, maar het origineel is makkelijk te vinden. De vraag laat ik beginnen met NL: om een Engels, Duits of Noors antwoord te voorkomen.
NL:Ik snap niet hoe sorteren met bubble sort werkt. Kan je het uitleggen?
ChatGPT: Zeker, ik kan je uitleggen hoe het sorteren met de bubble sort-methode werkt!
Bubble sort is een eenvoudig sorteeralgoritme dat werkt door herhaaldelijk de lijst te doorlopen, element voor element, en aangrenzende elementen te vergelijken en ze om te wisselen als ze in de verkeerde volgorde staan. Dit proces wordt herhaald totdat de hele lijst is gesorteerd. En zo gaat het nog een tijdje door.
NL:Leg bubble sort uit aan een 12-jarige
Natuurlijk! Stel je voor dat je een heleboel getallen hebt, bijvoorbeeld op een lijst. Bubble sort is een eenvoudige manier om die getallen te sorteren, wat betekent dat je ze in een bepaalde volgorde plaatst, zoals van klein naar groot.
Hier is hoe je het aan een 12-jarige zou kunnen uitleggen:
Stap 1: Stel je voor dat je een lijst hebt met getallen, zoals [5, 2, 8, 3, 1].
Stap 2: Bubble sort werkt door de lijst meerdere keren te doorlopen. Telkens vergelijkt het twee opeenvolgende getallen in de lijst.
Zo gaat het vergelijkend en verwisselend door tot alles op volgorde staat.
De slot-waarschuwing (ChatGPT kan zich vergissen) is in dit geval niet nodig.
Met kleingeld heeft chatbot Bard problemen. Muntjes van 1, 2 en 5 eurocent zijn volgens Bard van een legering van koper en nikkel gemaakt. De Rijksvoorlichtingsdienst en Wikipedia houden het op staal met een laagje koper. En voor de verzamelaars: dit jaar is volgens Bard een munt van 1 eurocent verkocht voor ruim 100.000 euro. De munt is uit 1818 en is erg zelfzaam. Dat geloof ik graag.

Verrassende intelligentie

Met de senioreninloop van dinsdag 21 november sluiten we het seizoen af. Joop van Dommelen houdt een ‘Chat-robots – Demonstructie', met dank aan Koot en Bie een samenvoeging van demonstreren en instrueren.
In januari verhaalde Joop over zijn eerste ervaringen met de 'ChapGTP ChatRobot'. Deze computertoepassing zet kunstmatige intelligentie in om verrassende antwoorden te geven op vragen van natuurlijk intelligente passanten en voorbijgangers.
Ondertussen heeft Joop veel ervaring opgedaan en verwondert zich nog heel vaak over de veelzijdigheid en de mogelijkheden van zijn favoriete 'AI Trio met super-krachten': OpenAI's ChatGTP, de nieuwe Bing van Microsoft en Google's Bard.
Ondanks verschillen in gedrag zijn ze alle drie prettig bruikbaar en zeer geschikt voor opnieuw een presentatie van ChatRobots in de vorm van een 'Demonstructie' onder de noemer 'Wat is Artificiële Intelligentie en hoe kun je het gebruiken?'
Hoewel AI ontwikkelaars dagelijks iets nieuws te melden hebben, krijg je de meest actuele stand van zaken, geïllustreerd met genoeg redenen om deze drie slimme taalsystemen serieuze, diepgaande antwoorden te ontfutselen, verhalen te laten schrijven en grappen te bedenken. En vooral hoe ze nieuwsgierige mensen kunnen laten genieten van kunstmatige intelligentie!
De inloop begint om twee uur en wordt gehouden in ontmoetingscentrum de Meent, Orion 3, 1188 AM in Amstelveen. Zaal 1, 1e verdieping, lift aanwezig. Na de winterstop gaan we in januari verder. Ideeën om deze dinsdagmiddagen telkens weer interessant te maken, zijn van harte welkom.
Met de auto parkeer je gratis dichtbij de Meent, navigeer naar Melkweg 2. Per openbaar vervoer, tramlijn 25, halte Meent of Schiphol Busnet 199 en Connexion-bus 174, beide halte Praam.
Houdt de agenda, https://amsterdam.hcc.nl in de gaten, voor aanvullingen of wijzigingen.

Beperk de schade

Een groot deel van de senioreninloop ging dinsdag 17 oktober over geld. De agenda vermeldde digitale veiligheid. Paul Longarini, bestuurslid van FNV Senioren en ambassadeur bij SeniorWeb, vervolgde de themabijeenkomst met onderwerpen als bankieren op internet en digitale nalatenschapen 

De digitale wereld is gevaarlijk en duur voor computeraars, die er niet aan denken dat een makkelijk web-aankoop kan uitdraaien op het plunderen van hun bankrekening.

Simpele maatregelen kunnen de schade beperken. Voor betalen met een bankpas is vaak geen pincode nodig. Dat betekent dat met een verloren of gestolen pas honderden (of zelfs duizenden) euro’s kunnen worden opgenomen. Via ‘thuisbankieren’ kan de limiet verlaagd worden – zodat het risico beperkt wordt tot een paar tientjes.

De raadgevingen van Paul zijn na te lezen in zijn presentatie op de site van HCC-Amsterdam, https://amsterdam.hcc.nl/ in het menu downloads HCC-leden.(inloggen als HCC-lid). Daar is niet alleen deel 2 over Digitale Veiligheid te vinden, maar ook deel 1 (van 21 september) en nog bijna twintig syllabussen van onderwerpen die op de senioreninloop aan de orde kwamen.

Meer veiligheid

Op de komende senioreninloop, dinsdag 17 oktober om twee uur in de Meent, vervolgen we de lezing over digitale veiligheid in de praktijk. Paul Longarini, kaderlid van FNV Senioren, gaat deze keer in op best practices op het gebied van veilige hardware, software, updates en schoonmaak.

Na een buitengewoon interessante eerste bijeenkomst, vorige maand, praat Paul ons verder bij over kopen op Internet: Marktplaats, eBay, PayPal en andere manieren van betalen, het gebruik van Bank apps, jouw digitale nalatenschap en waar de Gevaren op Sociale Media en Blogs op jou loeren.

Misschien heb je vragen sinds de vorige bijeenkomst, Paul beantwoordt ze graag. Je bent welkom. De presentatie Internet Veiligheid - deel 2 en nog veel meer vind je binnenkort in de downloadmap van HCC Amsterdam (https://amsterdam.hcc.nl/ ).

Heb je ideeën voor bijvoorbeeld een presentatie op de senioreninloop? Breng ons op ideeën om deze dinsdagmiddagen zo interessant te houden.

De inloop is elke derde dinsdag van de maand in Ontmoetingscentrum de Meent, aan de Orion 3, 1188 AM Amstelveen, zaal 1, op de eerste verdieping, lift aanwezig. Met de auto parkeer je dichtbij de Meent, gratis, navigeer naar Melkweg 2, zodat je niet langs (soms doodlopende) woonerven wordt geleid. Per Openbaar vervoer: GVB-tramlijn 25, halte Meent, Schiphol Busnet 199 en Connexion-bus 174, beide halte Praam.

Zie voor HCC-activiteiten https://hcc.nl/agenda. HCC-leden, hebben overal toegang.

Laat je niet hacken

Op de senioreninloop van 19 september vertelde Paul Longarini, bestuurslid van FNV Senioren en ambassadeur van Seniorweb, hoe je je kunt wapenen tegen digitale oplichting. Op allerlei manieren wordt geprobeerd om je geld afhandig te maken via internet.

Met WhatsApp-oplichting, phishing, spoofing, bankhelpdeskfraude, identiteitsfraude en meer van dit soort methoden wordt geprobeerd om gegevens van je los te krijgen, waarmee je bankrekening kan worden geplunderd.

Lang niet alle trucs konden aan de orde komen. Daarom komt Paul op dinsdag 17 oktober terug voor een tweede deel van deze themamiddag.

Wie zijn presentatie wil nalezen kan de tekst vinden op de site van HCC-Amsterdam, https://amsterdam.hcc.nl/. Log in als HCC-lid en ga naar Downloads HCC-leden. Daar zijn ook veel andere presentaties te vinden, die de afgelopen maanden gegeven zijn.

Nuttige links:

https://whatsappfraude.echt-nep.nl/handige-tips – over WhatsApp-fraude

https://www.datalekt.nl – Hacks en datalekken in Nederland sinds 2016

https://www.politie.nl/informatie/checkjehack.html#check – kans op gehackte email

 

Digitale veiligheid

Dinsdag 19 september gaat de senioreninloop in De Meent weer van start. Aanvang, zoals gebruikelijk om 2 uur.
Het seizoen begint met 'Digitale veiligheid in de praktijk' door Paul Longarini, kaderlid van FNV Senioren.
Computers, mobieltjes en tablets rukken op. Niet alleen door onze computerhobby, maar ook om digitaal te communiceren. We kopen, bankieren en praten steeds vaker op internet. Met overheid en familie.
Hoe veilig is dat. Moet je meedoen met de Tikkie-app of betalen met je telefoon. We illustreren ‘oplichting’ met een geraffineerd praktijkgeval.
Over deze onderwerpen en meer, neemt Paul Longarini je zowel deze maand als in oktober mee.

Deze presentatie is een logisch vervolg op die van Bart van Dijk (op 16 mei).
Het HCC-seizoen gaat woensdag 13 september al van start, met de gebruikelijke bijeenkomsten in de grote zaal van De Meent (elke tweede en vierde woensdagavond). Bezoekers wisselen met elkaar van gedachten over computeronderwerpen. Natuurlijk ben je welkom met vragen of problemen. Vaak kunnen we problemen ter plaatse oplossen of word je op weg geholpen. Ook de werkgroepen 3D-printing en Linux Mint zijn er weer. De Mint-groep kreeg een oude PC aan de praat met het gratis Windows-achtige systeem. De computer werkt probleemloos met de uitgebreide software.
De presentatie ‘Digitale veiligheid’ vind je binnenkort in onze downloadmap op https://amsterdam.hcc.nl/.
Geïnteresseerd maar geen HCC! lid? Ook dan ben je welkom!

HCC-bijeenkomsten vinden plaats in Ontmoetingscentrum De Meent, Orion 3, 1188 AM Amstelveen. Met de auto parkeer je dichtbij de Meent, gratis, navigeer naar Melkweg 2, zodat je niet langs (soms doodlopende) woonerven wordt geleid. Per openbaar vervoer: GVB-tramlijn 25, halte Meent, Schiphol Busnet 199 en Connexion-bus 174, beide halte Praam. Houd ook https://amsterdam.hcc.nl in de gaten.

Excel

Het seizoen van de senioreninloop wordt dinsdagmiddag 20 juni afgesloten door Hans Brevoord. Hij behandelt ‘handigheidjes met Excel’. Het Microsoft-spreadsheet (rekenblad) is een onderdeel van Office. Het pakket wordt veel gebruikt voor financiële of technische berekeningen.

Je kent Hans waarschijnlijk. In april legde hij de verschillen uit tussen Slimme tv’s en de minder intelligente toestellen. Je vindt die presentatie trouwens in de downloadmap op website https://amsterdam.hcc.nl/. De Excel-presentatie kun je heel binnenkort daar ook terugvinden, samen met eerdere presentaties.

De uitleg over Excel is geschikt voor beginners en gevorderden. Velen onder ons kennen Excel waarschijnlijk en beheersen de basistaken voor bv. het sorteren van naam- en adreslijsten, voetbaluitslagen of het bijhouden van een huishoudboekje. En voor wie die vaardigheden nog niet heeft komen die natuurlijk ter sprake.

Naast basisvaardigheden (vastzetten van kolomtitels en rijen, automatisch sorteren, uitgebreid rekenen) behandelt Hans ook functies als het combineren van adreslijsten met Word. Kortom een presentatie die de moeite van het bijwonen meer dan waard is. Uiteraard is er volop ruimte om je vragen te stellen.

Veel functies van Excel zijn ook beschikbaar als onderdeel Calc van https://nl.wikipedia.org/wiki/LibreOffice en het online kantoor van Google: https://nl.wikipedia.org/wiki/Google_Docs. Allebei gratis.

De senioreninloop in de Meent begint om twee uur. Na de zomerstop gaat de inloop verder op 19 september.