woensdag 22 januari 2014

Interessante plaatsen op het Web

Op de senioreninloop van 21 januari kwamen een aantal interessante websites ter sprake.

Zie voor de Vogala-app dit Meent-blog van 16 januari. Aanvullingen op taalkundig gebied:
http://www.dbnl.org/tekst/_tij003193301_01/_tij003193301_01_0001.php Artikel Schönfeld (1933)
http://www.dbnl.org/tekst/_taa011193601_01/_taa011193601_01_0013.php Artikel Van Ginneken (1936)
http://www.dbnl.org/tekst/_tij003195801_01/_tij003195801_01_0001.php Artikel Schönfeld (1958)
http://www.gerardweel.nl/probatio/ Blog Gerard Weel
Woordenboek:
http://gtb.inl.nl/ Woordenboek der Nederlandsche Taal (WNT), incl. MNW, VMNW, ONW en WFT
Windows:
http://www.classicshell.net/ Classic Shell voor wie startmenu mist in Windows 8
http://www.schoonepc.nl/ SchoonePC, een uitgebreide gratis informatiebron over het installeren, optimaliseren, beveiligen, onderhouden en vooral het gebruik van Windows.
Slavenhaalder:
http://eenigheid.slavenhandelmcc.nl/ Reis van het slavenschip d'Eenigheid, 1761-1763
Historische kranten:
http://www.delpher.nl/ Vernieuwde site met historische kranten, tijdschriften en boeken
Letteren:
http://www.dbnl.org/ Digitale bibliotheek voor de Nederlandse letteren
Oud e-boek:
http://books.google.nl/books?id=-BBVAAAAcAAJ&pg=PP7&dq=Braam+Houckgeest+expeditie+guinea&hl=nl&sa=X&ei=AdXfUqqwNe-M0wXI8oH4Dg&ved=0CD0Q6AEwAA#v=onepage&q=Braam%20Houckgeest%20expeditie%20guinea&f=false De expeditie naar de kust van Guinea in het jaar 1869 door F.A. van Braam Houckgeest, 1e Luitenant bij het Korps Mariniers
Gepost door op Geen opmerkingen:
Labels: , ,

vrijdag 17 januari 2014

Senioreninloop

Dinsdagmiddag 21 januari is er weer een senioreninloop. We kijken naar de ontwikkelingen op internet en de stand van zaken bij Windows.

De inloop vindt zoals gebruikelijk plaats van 2 tot 4 uur. We komen bijeen in ontmoetingscentrum De Meent, Orion 3, 1188 AM Amstelveen, eerste verdieping, zaal 1 (lift aanwezig), te bereiken met sneltram 51 (halte Meent) en bus 199. Er is ruime (gratis) parkeergelegenheid bij het gebouw.

Wat is er nieuw op internet?
Wat is er veranderd op internet?

Op internet komen steeds meer gegevens beschikbaar. Instellingen als archieven en universiteiten zijn druk bezig “papier” te digitaliseren. We kijken mee naar nuttige en leuke nieuwigheden.

We besteden ook even aandacht aan de stand van zaken bij Windows, van XP via 8.1
naar de nieuwste versie 9.

Verder zoals gebruikelijk de mogelijkheid om computervragen op ons (en op de andere bezoekers) af te vuren.

Volgende maand is de senioreninloop dinsdag 18 februari.
Op de HCC-avonden (ook in De Meent, de 2e en 4e woensdagavond van de maand vanaf 8 uur) komt een groepje belangstellenden voor Linux bijeen om ervaringen uit te wisselen met dit operating system. Iedereen die interesse heeft is welkom, laptop meenemen.
Gepost door op Geen opmerkingen:
Labels: , , , ,

donderdag 16 januari 2014

Hebban olla vogala als app

Een scherm van de Vogala-app
Deze maand verscheen een iPad-app met enkele van de alleroudste teksten, die in het Nederlands bewaard zijn gebleven.
Zoals veel talen wordt het Nederlands onderverdeeld in drie tijdvakken: Oudnederlands, Middelnederlands en Nieuwnederlands. Het Oudnederlands werd tussen 500 en 1150 gesproken in Nederland en Vlaanderen (plus een stukje Noordwest-Frankrijk en een strookje Rijnland ten oosten van Limburg, maar zonder Friesland en Groningen, waar Fries de taal was). Geschreven werd het ook, maar meestal als losse woordjes, zoals glossen, in Latijnse teksten.

Het is niet zo dat de mensen in het jaar 1150 overschakelden naar een nieuwere taal, zoals wij in 1996 met z'n alle pannenkoek gingen schrijven in plaats van pannekoek. De middeleeuwse overgang ging heel geleidelijk. Er was ook geen standaardtaal, alleen een conglomeraat van verwante dialecten. De overgang van oud- naar middel- en tenslotte nieuw Nederlands wordt onder meer gezien in het afzwakken van volle klinkers in de richting van een sjwa, de klank in de. Dit wordt klinkerreductie genoemd. Bijvoorbeeld:
      oud           middel        modern

    vogala     vogele     vogels

    brecan     breken    breken

Het Oudnederlands wordt beschreven in het Oudnederlands Woordenboek, dat 4.500 trefwoorden telt. Het is online te raadplegen: http://gtb.inl.nl/. Ter vergelijking: het WNT telt 400.000 trefwoorden.

Romeinen als Tacitus schreven Latijn, maar soms moet hij Nederlands gebruiken, bijvoorbeeld als hij schrijft dat het Romeinse leger in het jaar 107 apud Wadam een riviertje (de Linge) oversteekt bij Wadam, het tegenwoordige Wadenoijen bij Tiel. Dat dorpje had geen Romeinse naam, alleen een Nederlandse. Daarin is het woord wad te herkennen, doorwaadbare plaats. Het is het oudste Nederlandse woord dat is overgeleverd.

Ook de monniken, die enkele eeuwen na Tacitus de pen, beter gezegd de ganzenveer, ter hand namen, schreven Latijn. En ook zij moesten voor plaatsnamen, grondsoorten of traditionele spreuken soms uitwijken naar de volkstaal. In de (Latijnse) Salische Wet (begin 6e eeuw, maar nog van toepassing in sommige koninklijke families waar vrouwen de titel niet kunnen erven) komt het eerste Nederlandse zinnetje voor: Maltho,thi afriolito – de formule voor de vrijlating van een lijfeigene: Ik verklaar voor het gerecht: Ik laat je vrij, onvrije! Een laatste voorbeeld, ook uit de Lex Salica: rosridio, het rijden op een gestolen paard, vergelijk joyrijden.

In 1932 bekeek een Engelse germanist de laatste bladzij van een Oudengels prekenhandschrift uit de abdij van Rochester in Kent. Daar stonden geen preken, maar – heel gebruikelijk – losse zinnetjes om een nieuwe ganzenveer te proberen. Prof. Frits van Oostrom vergelijkt het met een kladblok in een vulpenwinkel. Een West-Vlaamse kopiist schreef hier in de 11e eeuw: Hebban olla uogala nestas hagunnan hinase hi(c) (a)nda thu uuat unbidan uue nu. Alle vogels zijn nesten begonnen, behalve ik en jij. Waar wachten wij nu op? Een verliefde monnik. Of wellicht gewoon een populair deuntje destijds. (De oude tekst leest iets makkelijker als je bedenkt dat toentertijd een 'v' hetzelfde werd geschreven als een 'u', terwijl de moderne 'w' als 'uu' werd geschreven.)

De vraag of dit het oudste Nederlandse zinnetje is, is niet aan de orde. Er zijn beslist oudere teksten, al zijn die veel minder literair. Wijlen Gerrit Komrij schreef: Wij hebben het een beetje getroffen met dat eerste zinnetje uit de Nederlandse literatuur. […] Het had ook een ander zinnetje kunnen zijn, zomaar een notitie – 'Molenaar, twee zakken meel graag'.

De vraag is nog wel, of dit Nederlands is. Het kan ook West-Vlaams zijn met een Kents accent, of, een beetje onbeholpen, Kents uit de mond van een Vlaming. Bedenk wel, dat de diverse Germaanse talen en dialecten in het jaar duizend-zoveel veel minder uit elkaar waren gegroeid dan nu.

Wat hebben deze vogels met computers te maken? De schakel is prof. Van Oostrom. Die bedacht een app voor de iPad, waarop enkele oude teksten driedubbel vertoond worden: als geluidsfragment, zoals het indertijd – misschien – geklonken heeft, als middeleeuwse tekst en in moderne vertaling. Olla vogala valt een beetje buiten de boot omdat deze tekst nu juist bedoeld was als geschreven tekst, namelijk om de nieuw gesneden pen te proberen. De andere teksten in deze app – zoals Van den vos Reynaerde – zijn echter vooral bedoeld om voorgedragen te worden. De gemiddelde middeleeuwse troubadour was analfabeet en bovendien straatarm. Literatuur werd mondeling doorgegeven, boeken – handschriften – waren voor de rijke elite, als die al het lezen machtig was. Niet voor niets noemt Van Oostrom het vroegste deel van zijn literatuurgeschiedenis Stemmen op schrift.

Hoe het Nederlands in de 12e en 13e eeuw werkelijk klonk, zal nooit meer achterhaald worden. Enige voorzichtigheid blijft geboden. Paleograaf Van der Gouw waarschuwde nadrukkelijk dat oude handschriften mogen worden getranscribeerd, maar het moet niet te gek worden: Pogingen om oud-nederlands te spreken behoren niet tot beoefening van de paleografie.

Niettemin, de Vogala-app van Van Oostrom smaakt naar meer en hij is ook geestdriftig ontvangen. Aan uitbreiding met meer teksten wordt gewerkt, en er komt ook een Vogala-versie voor android. Aan een webversie wordt ook gewerkt, te lanceren medio februari a.s.

Gratis te downloaden: https://itunes.apple.com/nl/app/vogala/id788511078

Deze uitweiding over de Vogala-app gaat meer over taal dan over computers. Daarom is hij meer op z'n plaats in dit blog dan op de senioreninloop van dinsdagmiddag 21 januari. Daar zal wel aandacht worden besteed aan deze app. Citaten van Van Oostrom (en Komrij) zijn ontleed aan Stemmen op schrift, uitgave Bert Bakker, Amsterdam, 2006.
Gepost door op Geen opmerkingen:
Labels: , ,

vrijdag 15 november 2013

Hardware

De senioreninloop van komende dinsdag staat in het teken van hardware.

De inloop vindt plaats op dinsdagmiddag 19 november, van 2 tot 4 uur. We komen bijeen in ontmoetingscentrum De Meent, Orion 3, 1188 AM Amstelveen, eerste verdieping, zaal 1 (lift aanwezig), te bereiken met sneltram 51 (halte Meent) en bus 199. Er is ruime (gratis) parkeergelegenheid bij het gebouw.

Wordt je notebook, laptop of PC steeds trager? Dan is het misschien tijd voor een upgrade.

Je hebt destijds een notebook of computer gekocht waarmee je vlot  kon werken.
Maar de laatste tijd is dat ding niet meer vooruit te branden en opschonen van de software helpt ook al niet meer. Dan maar een nieuwe kopen? Dat is niet altijd noodzakelijk.

Na een geslaagde upgrade van de hardware kan de laptop of PC weer een tijdje mee. We vertellen wat zinvol is, welke onderdelen in een laptop en PC daarvoor in aanmerking komen, en waar je op moet letten bij aanschaf en vervangen van onderdelen.

Verder zoals gebruikelijk de mogelijkheid om computervragen op ons (en op de andere bezoekers) af te vuren.

De volgende senioreninloop is op dinsdag 21 januari 2014.
 
Gepost door op Geen opmerkingen:
Labels:

woensdag 16 oktober 2013

Linux-links

Nuttige internet-adressen bij het installeren van Linux:


 Backup van de computer (voor het geval de installatie er een puinhoop van maakt)
Virtuele machine om Linux te draaien op een Windows-systeem
Om iso-bestand (image) op CD of DVD te branden
Om iso-bestand op USB-stick te zetten
Enkele distributies. Haal bij een distro naar keuze een iso-bestand op:
Een uitvoerig overzicht van de distro's
Samen installeren?
Tijdens de senioreninloop van 15 oktober heeft een aantal bezoekers belangstelling getoond voor (het installeren van) Linux. We willen proberen om op woensdagavond, op de gebruikelijke bijeenkomst van HCC-regio Amsterdam met belangstellenden en hun computer/laptop om tafel te gaan zitten. We zouden bijvoorbeeld samen Linux kunnen installeren en/of ons samen kunnen buigen over het werken met programma's en de problemen die zich kunnen voordoen.

Hoe beginnen we? Eerst een kennismakingsbijeenkomst of nemen we meteen een laptop/computer mee en gaan we installeren? Welke distributie gebruiken we (voorstel: openSUSE of Ubuntu naar keuze). Een vraag: veel documentatie is in het Engels (al rukken Nederlandse vertalingen op). Is dat een bezwaar?

Wanneer? De eerstvolgende mogelijkheden zijn 23 oktober en 13 november (met vervolg op 27 november en 11 december). De HCC biedt een zaal (gedeeld met andere bezoekers), elektra en internet.

Zelf meenemen: laptop of computer met voldoende vrije ruimte om Linux te installeren en een installatie-medium met Linux (cd, dvd of usb-stick).

OpenSUSE (om een voorbeeld te geven) heeft de volgende systeemeisen:
  • minimaal Pentium III, 500 MHz, liefst Pentium 4, 2,4 GHz, AMD64 of Intel EM64T
  • minimaal 512 MB geheugen, liefst 1 GB of meer
  • minimaal 3 GB ruimte op harddisk, liefst meer
  • minimaal 800x600 schermresolutie, liefst 1024x768
We gaan uit van het installeren van Linux op harddisk met multiboot naast een ander systeem (Windows). ATTENTIE: zorg vooral dat van alle belangrijke zaken (het Windows-systeem, persoonlijke bestanden) een backup is gemaakt.

Reacties (met opgave van uw voorkeuren): rob.bishoff AT hccnet.nl.
Gepost door op Geen opmerkingen:
Labels: , ,

vrijdag 11 oktober 2013

Linux

De mascotte van Linix: Tux.
 De volgende senioreninloop is gewijd aan Linux, een alternatief besturingssysteem voor computers, dat in plaats van (of naast) Microsofts Windows kan worden gebruikt.

De inloop vindt plaats op dinsdagmiddag 15 oktober, van 2 tot 4 uur. We komen weer bijeen in buurtcentrum De Meent, Orion 3, 1188 AM Amstelveen, eerste verdieping, zaal 1 (lift aanwezig), te bereiken met sneltram 51 (halte Meent) en bus 199. Er is ruime (gratis) parkeergelegenheid bij het gebouw.

Stan Jesmanowicz zal een presentatie geven over de installatie van Linux op de pc.

We laten zien hoe een Linux-distributie op de computer kan worden geïnstalleerd. Eerst hoe een Linux-distributie kan worden geïnstalleerd binnen Windows met behulp van de virtuele machine VirtualBox. Vervolgens zullen we laten zien hoe je een Linux-systeem moet installeren naast het bestaande Windows-systeem op een afzonderlijke harde schijf/partitie. Dit met de multi-bootloader GRUB.

Op deze demonstratie ziet en leert u hoe u een aantal populaire Linux-distributies moet installeren. Bekende distributies zijn onder meer OpenSUSE, Ubuntu, Fedora en Knoppix, allemaal gratis beschikbaar op internet.

Verder zoals gebruikelijk de mogelijkheid om computervragen op ons (en op de andere bezoekers) af te vuren.

De volgende senioreninloop is op dinsdag 19 november.
 
Gepost door op Geen opmerkingen:

woensdag 18 september 2013

Handigheidjes (2)

Op de Senioreninloop kwamen een aantal websites ter sprake. Kijk eens op de volgende sites:
Een reeks handigheidjes met Writer zijn uitgetikt. Mail naar rob.bishoff AT hccnet.nl als je er belangstelling voor hebt.
Gepost door op Geen opmerkingen:
Abonneren op: Posts (Atom)